30/03/2026 - Lượt xem: 23
Đây là câu hỏi khiến nhiều người lao động lúng túng nhất mỗi khi mùa quyết toán đến gần. Theo hướng dẫn mới nhất từ Công văn 2015/CTTPHCM-TTHT, việc bạn được ủy quyền cho công ty làm hộ hay phải tự mình "lên cơ quan thuế" phụ thuộc hoàn toàn vào bản chất của các nguồn thu nhập mà bạn nhận được trong năm.
Thực tế nhiều người vẫn đinh ninh rằng cứ đi làm ở công ty là kế toán sẽ lo hết, nhưng luật quy định rất rõ về trách nhiệm cá nhân. Bạn sẽ không được ủy quyền và phải trực tiếp khai quyết toán với cơ quan thuế nếu bạn ký hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên tại từ 2 nơi trở lên trong năm.
Dù cả hai nơi này đều đã khấu trừ thuế của bạn hàng tháng theo biểu lũy tiến từng phần, bạn vẫn không đáp ứng điều kiện ủy quyền vì có từ hai nguồn thu nhập chính thức trở lên. Một điểm quan trọng cần nhớ là bạn chỉ bắt buộc phải tự thực hiện thủ tục này khi tính toán lại thấy có số thuế phải nộp thêm hoặc có số thuế nộp thừa muốn đề nghị hoàn hoặc bù trừ vào kỳ khai thuế tiếp theo.
Tuy nhiên, bạn vẫn có thể "nhờ" công ty hiện tại quyết toán thay nếu đáp ứng được những điều kiện đi kèm về tính chất thu nhập. Cụ thể, tại nơi bạn muốn ủy quyền, bạn phải có hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên và thực tế vẫn đang làm việc tại đó vào đúng thời điểm công ty thực hiện quyết toán thuế.
Đối với các nguồn thu nhập còn lại, chúng phải là thu nhập vãng lai từ việc ký hợp đồng dưới 3 tháng hoặc không ký hợp đồng và đã được nơi chi trả khấu trừ thuế 10% tại nguồn. Đồng thời, mức thu nhập vãng lai này tính bình quân tháng trong năm không được vượt quá 10 triệu đồng. Điều kiện cuối cùng để bạn được "nhẹ nợ" thủ tục là bạn không có nhu cầu quyết toán đối với phần thu nhập vãng lai này.
Như vậy, căn cứ các quy định trên, việc ủy quyền quyết toán thuế TNCN cần đáp ứng 2 điều kiện như sau:
- Cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công ký hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên.
- Cá nhân đang làm việc tại một nơi vào thời điểm quyết toán thuế.
Nếu trước đây việc xác định nơi nộp hồ sơ quyết toán giống như một "ma trận" với đủ thứ điều kiện về nơi đăng ký giảm trừ gia cảnh hay công ty cuối cùng làm việc, thì từ năm 2026, mọi thứ đã được đơn giản hóa đến mức tối đa. Toàn bộ các quy định mới này được cập nhật dựa trên Nghị định 373/2025/NĐ-CP, bắt đầu có hiệu lực chính thức từ ngày 14/02/2026 để gỡ rối cho người lao động.
Điểm thay đổi đáng chú ý nhất trong Nghị định 373 chính là việc bãi bỏ các quy định rườm rà về địa điểm nộp hồ sơ. Thay vì phải lục lại xem mình đã tính giảm trừ bản thân ở đâu hay công ty nào là nơi làm việc cuối cùng trong năm, giờ đây bạn chỉ cần quan tâm duy nhất đến một chỉ số là nơi nào trả thu nhập cho bạn lớn nhất.
Quy định mới nêu rõ rằng cá nhân cư trú có thu nhập từ hai nơi trở lên sẽ nộp hồ sơ quyết toán tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức trả thu nhập cao nhất trong năm đó. Trong tình huống bạn làm ở nhiều nơi mà mức lương cao nhất tại các công ty lại bằng nhau, bạn hoàn toàn có quyền chủ động lựa chọn một trong các cơ quan thuế đang quản lý những tổ chức này để nộp hồ sơ mà không còn phải lo lắng về tình trạng cư trú hay loại hợp đồng lao động như trước.
Một điểm cộng cực kỳ lớn và mang tính hỗ trợ cao trong Nghị định 373 chính là quy trình xử lý hồ sơ thông minh giữa các cơ quan thuế. Trước đây, nếu bạn lỡ nộp sai chi cục thuế thì hồ sơ thường bị trả lại và bạn phải mất công đi nộp lại từ đầu tại đúng nơi quy định.
Thế nhưng hiện nay, nếu bạn có lỡ gửi hồ sơ không đúng nơi, cơ quan thuế đã tiếp nhận sẽ không trả lại hồ sơ cho bạn nữa. Thay vào đó, họ sẽ tự căn cứ vào dữ liệu trên hệ thống cơ sở dữ liệu ngành thuế để chủ động hỗ trợ chuyển hồ sơ của bạn đến đúng cơ quan thuế có thẩm quyền giải quyết. Điều này giúp người nộp thuế tiết kiệm được rất nhiều thời gian, công sức đi lại và giảm bớt áp lực tâm lý khi thực hiện các thủ tục hành chính.
Bên cạnh nơi nộp hồ sơ, quy định về kỳ khai thuế cũng có những điều chỉnh linh hoạt hơn để hỗ trợ người nộp thuế giảm bớt gánh nặng giấy tờ. Nếu bạn thuộc diện khai thuế theo tháng nhưng lại đủ điều kiện khai thuế giá trị gia tăng theo quý, bạn hoàn toàn có quyền lựa chọn chuyển sang khai thuế thu nhập cá nhân theo quý.
Tuy nhiên, bạn cũng cần cẩn trọng vì nếu sau đó bạn tự phát hiện hoặc bị cơ quan thuế phát hiện mình không đủ điều kiện khai theo quý, bạn sẽ phải thực hiện khai thuế theo tháng kể từ tháng đầu của quý tiếp theo và nộp lại hồ sơ cho các kỳ trước đó kèm theo tiền chậm nộp. Một điểm nhân văn là bạn sẽ không bị xử phạt vi phạm hành chính về việc chậm nộp hồ sơ khai thuế trong trường hợp phải thay đổi kỳ tính thuế này, vì các hồ sơ tháng nộp lại sẽ được xác định là hồ sơ thay thế cho hồ sơ quý đã nộp.
Căn cứ phụ lục I Nghị định 373/2025/NĐ-CP, hồ sơ quyết toán thuế TNCN bao gồm:
- Tờ khai quyết toán thuế TNCN 02/QTT-TNCN (áp dụng đối với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công)
- Phụ lục bảng kê giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc 02-1/BK-QTT-TNCN
- Bản sao (bản chụp từ bản chính) các chứng từ chứng minh số thuế đã khấu trừ, đã tạm nộp trong năm, số thuế đã nộp ở nước ngoài (nếu có).
Trường hợp tổ chức trả thu nhập thực hiện chuyển dữ liệu chứng từ khấu trừ thuế TNCN điện tử đến cơ quan thuế, người nộp thuế không cần nộp bản sao các chứng từ chứng minh số thuế đã khấu trừ.
Trường hợp tổ chức trả thu nhập không cấp chứng từ khấu trừ thuế cho cá nhân do tổ chức trả thu nhập đã chấm dứt hoạt động thì cơ quan thuế căn cứ cơ sở dữ liệu của ngành thuế để xem xét xử lý hồ sơ quyết toán thuế cho cá nhân mà không bắt buộc phải có chứng từ khấu trừ thuế.
- Bản sao Giấy chứng nhận khấu trừ thuế (ghi rõ đã nộp thuế theo tờ khai thuế thu nhập nào) do cơ quan trả thu nhập cấp hoặc Bản sao chứng từ ngân hàng đối với số thuế đã nộp ở nước ngoài có xác nhận của người nộp thuế trong trường hợp theo quy định của luật pháp nước ngoài, cơ quan thuế nước ngoài không cấp giấy xác nhận số thuế đã nộp.
- Bản sao các hóa đơn chứng từ chứng minh khoản đóng góp vào quỹ từ thiện, quỹ nhân đạo, quỹ khuyến học (nếu có)
- Tài liệu chứng minh về số tiền đã trả của đơn vị, tổ chức trả thu nhập ở nước ngoài trong trường hợp cá nhân nhận thu nhập từ các tổ chức quốc tế, Đại sứ quán, Lãnh sự quán và nhận thu nhập từ nước ngoài.
- Hồ sơ đăng ký người phụ thuộc thực hiện theo thủ tục đăng ký thuế lần đầu tại văn bản quy định về đăng ký thuế.
Trường hợp người lao động có thu nhập từ 2 công ty trong cùng một năm, các bạn có thể tham khảo hướng dẫn quyết toán thuế TNCN online trên Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế (eTax) như sau:
Bước 1: Truy cập và Đăng nhập Bạn vào trang web Dịch Vụ Công Thuế Nhà Nước, chọn mục Cá nhân rồi nhấn Đăng nhập. Hiện nay bạn có thể dùng tài khoản thuế điện tử hoặc đăng nhập nhanh qua VNeID mức độ 2.
Bước 2: Khởi tạo tờ khai Sau khi vào hệ thống, bạn chọn Quyết toán thuế > Kê khai trực tuyến. Tại đây, hãy chọn:
Bước 3: Nhập thông tin thu nhập Hệ thống sẽ hiện thông tin cá nhân, bạn kiểm tra lại họ tên và địa chỉ. Tiếp theo, tại phần Thu nhập và thuế TNCN:
Bước 4: Nhập các khoản giảm trừ Kiểm tra các mức giảm trừ mặc định của hệ thống:
Bước 5: Kiểm tra kết quả tính thuế Hệ thống sẽ tự động tính toán dựa trên dữ liệu bạn nhập:
Bước 6: Gửi tờ khai điện tử Nhấn Hoàn thành kê khai, kiểm tra lại lần cuối rồi chọn Gửi tờ khai. Bạn sẽ nhận mã OTP gửi về số điện thoại đã đăng ký để xác thực việc nộp hồ sơ.
Bước 7: Nộp tiền hoặc Đề nghị hoàn thuế
Lưu ý: Sau khi gửi xong, bạn hãy sử dụng tính năng Tra cứu tờ khai để theo dõi trạng thái hồ sơ. Nếu hồ sơ bị lỗi hoặc cần bổ sung, cơ quan thuế sẽ gửi thông báo để bạn kịp thời điều chỉnh.
Việc nắm rõ thời hạn nộp hồ sơ là yếu tố tiên quyết để bạn không rơi vào danh sách chậm nộp. Theo quy định tại Khoản 2 Điều 44 Luật Quản lý thuế 2019, thời hạn dành cho các cá nhân tự trực tiếp quyết toán thuế thường dài hơn so với các tổ chức.
Thông thường, hạn chót để bạn gửi hồ sơ quyết toán thuế TNCN là ngày cuối cùng của tháng thứ 4 kể từ khi kết thúc năm dương lịch. Đối với kỳ quyết toán thuế năm 2025, ngày cuối cùng theo quy định sẽ là ngày 30/04/2026.
Tuy nhiên, do lịch nghỉ lễ năm 2026 có sự trùng lặp đặc biệt, bạn cần lưu ý mốc thời gian thực tế để tránh nhầm lẫn. Cụ thể, ngày 30/4 và 01/5 là ngày nghỉ lễ toàn quốc, tiếp sau đó ngày 02/5 và 03/5 lại rơi vào hai ngày nghỉ cuối tuần (Thứ Bảy và Chủ Nhật).
Căn cứ theo quy định về việc gia hạn thời hạn nộp hồ sơ khi trùng vào ngày lễ, ngày cuối cùng để bạn hoàn tất thủ tục quyết toán thuế TNCN năm 2025 sẽ được kéo dài đến ngày làm việc tiếp theo.
Như vậy, hạn chót chính thức để bạn gửi tờ khai online và hoàn tất các nghĩa vụ thuế là Thứ Hai, ngày 04/05/2026. Mặc dù thời gian được nới lỏng thêm vài ngày, nhưng bạn nên chủ động thực hiện sớm ngay từ tháng 3 hoặc tháng 4 để tránh tình trạng hệ thống bị quá tải vào những ngày cuối cùng.
Việc quyết toán thuế TNCN khi làm việc tại 2 công ty trở lên có thể khiến bạn cảm thấy áp lực vì những con số và quy định pháp lý thay đổi liên tục. Tuy nhiên, khi đã nắm rõ những điểm mới trong Nghị định 373/2025/NĐ-CP và các bước thực hiện online, bạn hoàn toàn có thể tự tin làm chủ "túi tiền" của mình mà không lo ngại các án phạt hành chính.
Lưu ý rằng những thông tin trong bài viết này mang tính chất tham khảo giúp bạn có cái nhìn tổng quan nhất về quy trình thuế hiện hành. Để bảo toàn quyền lợi tối đa và không bỏ lỡ bất kỳ thay đổi quan trọng nào từ cơ quan thuế, đừng quên theo dõi website Acacy mỗi ngày. Chúng tôi luôn cập nhật những kiến thức về nhân sự, lao động và các quy định pháp luật mới nhất, giúp hành trình sự nghiệp của bạn trở nên thuận lợi và đơn giản hơn nha.